راستی آزمایی ادعای عجیب یک پست اینستاگرامی الاغ درمانی واقعیت دارد؟
به گزارش لیزر تگ، این ادعا در نگاه اول عجیب و حتی طنزآمیز به نظر می آید، اما پشت آن یک حوزه علمی واقعی وجود دارد: حیوان درمانی یا Animal-Assisted Therapy.
به گزارش لیزر تگ به نقل از خبر آنلاین، صفحه اینستاگرامی «دبی اینترنشنال» اخیراً پستی منتشر نموده با این مضمون که «محققان می گویند بودن در کنار خرها به کاستن استرس کمک می کند». این ادعا در نگاه اول عجیب و حتی طنزآمیز به نظر می آید، اما پشت آن یک حوزه علمی حقیقی وجود دارد: حیوان درمانی یا Animal-Assisted Therapy. پرسش اصلی این است که آیا این ادعا دقیق است؟ واقعا «الاغ درمانی» پشتوانه علمی دارد یا مبحث اصلی، تاثیر کلی ارتباط با حیوانات بر سلامت روان است؟
این ادعای اینستاگرامی از کجا آمده است؟
حیوان درمانی سال هاست در تعدادی مراکز درمانی، آموزشی و توانبخشی استفاده می شود. در این تکنیک، تعامل کنترل شده با حیواناتی مثل سگ، اسب، گربه، خرگوش و در تعدادی برنامه ها الاغ، به عنوان روشی مکمل برای کاهش اضطراب، بهبود خلق وخو، افزایش ارتباط اجتماعی و کاهش احساس تنهایی به کار می رود. یک مرور علمی پخش شده در سال ۲۰۲۴ نشان میدهد حیوان درمانی می تواند در بهبود کیفیت زندگی و سلامت روان بیماران نقش امیدوارکننده ای داشته باشد، هرچند کیفیت مطالعات و نوع مداخله ها بسیار متفاوت می باشد.
الاغ ها هم وارد ماجرا شده اند؟
در ادبیات علمی، اصطلاحی به نام Donkey-Assisted Therapy یا «مداخله درمانی با کمک الاغ» وجود دارد. یک مرور نظام مند تازه در سال ۲۰۲۵ در رابطه با این مورد نشان داده که مداخلات مبتنی بر الاغ، خصوصاً در کودکان و افراد دارای اختلالات رشدی یا مشکلات هیجانی، می تواند با بهبود تنظیم هیجان، ارتباط اجتماعی، اعتمادبه نفس و تعامل همراه باشد؛ اما همین مطالعه تاکید می کند که تعداد تحقیقات محدود، نمونه ها کوچک و روش ها ناهمگون اند؛ بدین سبب نمی توان از آن نتیجه قطعی و عمومی گرفت.
مطالعه دیگری در رابطه با گونه های غیرمعمول در حیوان درمانی هم توضیح می دهد که الاغ ها به سبب جثه کوچک تر، حرکت آرام تر و رفتار محتاطانه تر نسبت به اسب ها، برای برخی کودکان، سالمندان یا افراد دارای اضطراب می توانند قابل پذیرش تر باشند. این منبع هم از «اونوتراپی» یا همان مداخلات مبتنی بر الاغ نام می برد، اما آنرا زیرمجموعه ای از حیوان درمانی می داند، نه درمانی مستقل و قطعی.
بررسی مکانیسم احتمالی/ پشت پرده اثر آرام بخش حیوانات
تعامل با حیوانات می تواند از چند مسیر روی بدن و روان اثر بگذارد. تماس آرام با حیوان، نوازش، مراقبت از او یا حتی حضور در محیطی طبیعی تر می تواند فعالیت سیستم عصبی سمپاتیک را کم کند، احساس امنیت ایجاد نماید و به کاهش تنش روانی کمک نماید. برخی مطالعات در رابطه با تعامل انسان و حیوان به نقش احتمالی اکسی توسین، یعنی هورمون پیوند اجتماعی، و کاهش فاکتورهای استرس اشاره کرده اند. مرور معروفی در رابطه با اثرات روانی و فیزیولوژیک تعامل انسان و حیوان هم نشان میدهد این ارتباط می تواند با کاهش اضطراب، کاهش فشار خون و تغییرات مثبت در سیستم استرس همراه باشد.
کلام پایانی: «الاغ درمانی»، یک شوخی اینترنتی یا یک مفهوم علمی؟
ادعای کلی این که «تعامل با حیوانات می تواند به کاستن استرس و اضطراب کمک کند» پشتوانه علمی نسبتاً خوبی دارد. اما ادعای خاص تر، یعنی این که «بودن کنار الاغ ها به صورت قطعی استرس را کاهش می دهد»، هنوز شواهد محدودتری دارد.
در واقع، مطالعات مربوط به سگ درمانی و اسب درمانی گسترده تر و قوی ترند. در رابطه با الاغ ها، شواهد امیدوارکننده است، اما هنوز بیشتر در حد برنامه های کوچک، مطالعات مشاهده ای یا مرورهایی با تاکید بر نیاز به پژوهش های دقیق تر است. حتی گزارش خبری اخیر آسوشیتدپرس در رابطه با یک مرکز روان پزشکی در نزدیکی پاریس که از الاغ ها جهت کمک به بیماران بهره می برد، می گوید کارکنان و بیماران اثرات مثبتی مشاهده کرده اند، اما مسئولان همان برنامه هم خواهان ارزیابی علمی بیشتر برای رسمیت یافتن این تکنیک هستند.
در نهایت، ادعای پست دبی اینترنشنال نیمه درست است. تحقیقات نشان می دهند تعامل کنترل شده با حیوانات می تواند به کاستن استرس و بهبود سلامت روان کمک کند؛ الاغ ها هم در تعدادی مطالعات و برنامه های حیوان درمانی نتایج امیدوارکننده ای داشته اند، اما شواهد در رابطه با آنها هنوز محدودتر از حیواناتی مانند سگ و اسب است.
منابع:
apnews
mdpi
ncbi
گردآوری: الهه جعفرزاده
خلاصه اینکه این ادعای اینستاگرامی از کجا آمده است؟ مطالعه دیگری در ارتباط با گونه های غیرمعمول در حیوان درمانی هم توضیح می دهد که الاغ ها به جهت جثه کوچک تر، حرکت آرام تر و رفتار محتاطانه تر نسبت به اسب ها، برای برخی کودکان، سالمندان یا افراد دارای اضطراب می توانند قابل پذیرش تر باشند. تماس آرام با حیوان، نوازش، مراقبت از او یا حتی حضور در محیطی طبیعی تر می تواند فعالیت سیستم عصبی سمپاتیک را بکاهد، احساس امنیت ایجاد نماید و به کاهش تنش روانی کمک کند.
منبع: lazertag.ir
این مطلب را می پسندید؟
(0)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان لیزرتگ در مورد این مطلب
نظر شما در مورد این مطلب
نام:
ایمیل:
نظر:
سوال:
= ۳ بعلاوه ۱