مناطق مرفه تهران، رکورددار پایین ترین میزان فرزندآوری
لیزر تگ: لیزر تگ: درحالیکه میزان باروری ایرانی ها در سال ۱۴۰۳ به کمتر از ۱.۵ فرزند به ازای هر زن کاسته شده است، برپایه مطالعات انجام شده «تهران» چهار سال قبل از رسیدن کشور به زیر سطح جانشینی، به این سطح رسیده و در سال ۱۴۰۳ میزان باروری ۱.۱ فرزند را تجربه کرده است.
هلیا اقدامی پژوهشگر حوزه زن و خانواده و کارشناس گروه سبک زندگی مرکز مطالعات و برنامه ریزی شهر تهران در گفتگو با ایسنا، با بیان این که در دهه های اخیر، مسئله جمعیت در ایران از یک دغدغه فقط آماری به چالشی فرهنگی و معنایی تبدیل گشته است، اظهار داشت: نرخ باروری کل کشور کاسته شده و هشدارها درباره ی آینده جمعیتی ایران خیلی جدی است. ایران یکی از سریع ترین کاهش های باروری را در جهان داشته است، به طوریکه باروری در ایران در چند دهه اخیر کاهش چشمگیری را تجربه کرده و حدود دو دهه است که به زیر سطح جانشینی رسیده است.
کاهش باروری ایرانی ها در سال ۱۴۰۳ به کمتر از ۱.۵ فرزند به ازای هر زن
بی میلی و تردید دهه هفتاد و هشتادیها برای باروری
وی با اعلان اینکه میزان باروری ایرانی ها در سال ۱۴۰۳ به کمتر از ۱.۵ فرزند به ازای هر زن کاسته شده است، درباره ی وضعیت استان تهران نیز اظهار داشت: استان تهران دارای باروری خیلی پایین ۱.۱ فرزند در سال ۱۴۰۳ بوده است و تهران چهار سال قبل از رسیدن کشور به زیر سطح جانشینی، به این سطح رسیده است.
اقدامی با استناد به مطالعه ای در این مورد خاطرنشان کرد: بر طبق مطالعات انجام شده، شیب کاهشی باروری در استان تهران در آینده با شدت بیشتری ادامه خواهد یافت و انتظار می رود میزان باروری کل در استان تهران تا سال ۱۴۰۸ به حدود ۱.۰۶ فرزند برسد. حال سوال اصلی اینست که چرا خیلی از زوجین جوان، بخصوص متولدین دهه های ۷۰ و ۸۰، نسبت به فرزندآوری بی میل یا مردد هستند؟.
پایین ترین میانگین باروری در مناطق ۱، ۲، ۳، ۵ و ۶ تهران
این کارشناس گروه سبک زندگی مرکز مطالعات و برنامه ریزی شهر تهران اضافه کرد: هرچند اگر از زوجین بپرسید مانع اصلی شما برای فرزندآوری چیست؟ اکثریت آنها می گویند مشکلات اقتصادی، مسکن و معیشت، اما گویی مشکل نسل جوان، فقط اقتصادی نیست؛ طبق پژوهش های انجام شده در شهر تهران، پایین ترین میانگین باروری برای مناطق ۱، ۲، ۳، ۵ و ۶ است که از نظر برخورداری از شاخص های توسعه یافتگی از بالاترین سطح برخوردار می باشند، به همین دلیل مشکل در جای دیگری است و بهتر است علت عدم تمایل به فرزندآوری جوانان را در عمق باورها و نگرش های آنان واکاوی نماییم.
تفکرات نسل Z نسبت به خوشبختی و فرزندآوری
این پژوهشگر حوزه زن و خانواده با اشاره به این که درک نسل جدید از معنای فرزند داشتن تغییر یافته است، اظهار داشت: نسل Z ایرانی، فرزند را نه به عنوان ضرورت زندگی، بلکه تصمیمی هویتی می بیند و روزی به بچه دار شدن فکر می کند که هیچ صدمه ای به استقلال و پیشرفت شخصی اش وارد نکند.
اقدامی اعتقاد دارد که در فرهنگ ایرانیِ سنتی، فرزندآوری نشانه ادامه حیات و اعتبار خانوادگی بوده است. خانواده، پیوندی میان نسل ها می ساخت و فرزند، نماد برکت و پایداری به شمار می رفت. اما طی سه دهه اخیر، تحولات اجتماعی و فرهنگی این معنا را جابه جا کرده است؛ افزایش شهرنشینی، رشد تحصیلات دانشگاهی، بالا رفتن سن ازدواج و دسترسی گسترده به اینترنت، همگی به ایجاد نوعی فردگرایی فرهنگی انجامیده اند که در آن مفهوم «خود» بر «ما» اولویت دارد. در چنین زمینه ای، ازدواج و فرزندآوری دیگر بخشی از مسیر طبیعی زندگی نیستند، بلکه انتخاب هایی هستند که باید «دلیل شخصی و قانع کننده» برای آنها وجود داشته باشد. نشانه های این تغییر معنا را میتوان به وضوح در فضای مجازی دید؛ جایی که نسل Z روایت زندگی خودرا می نویسد و باز تعریف می کند. محتوای هزاران پست و توییت نشان داده است که فرزند در این فضا نه «برکت و امید زندگی»، بلکه «مخاطره» تلقی می شود؛ مخاطره ای برای آزادی، توسعه فردی و آرامش زوج ها.
وی اشاره کرد: در جهان ذهنی نسل Z، «خوشبختی» نه در تعداد اعضاء خانواده، بلکه در گستره تجربه و رضایت فردی تعریف می شود. در نگاه آنان، زندگی ایده آل لزوماً احتیاجی به تکرار مدل والدین ندارد. در این دیدگاه موفقیت و پیشرفت تنها در تحصیلات بالا، ارتقاء شغلی، تفریح و سفر، داشتن امکانات و لاکچری نمایی تعریف می شود و شاید خوشگذرانی های موقت و ناپایدار جایگزین عشق ابدی خانوادگی، امید و حمایت پایدار شده است. در روایت زندگی نسل Z، موفقیت بیشتر از هر چیز با پیشرفت فردی، استقلال، و توسعه فردی تعریف می شود. خانواده و فرزند، در این چارچوب، نه به عنوان بخشی از مسیر زندگی مطلوب، بلکه اغلب به مثابه عاملی محدودکننده در راه رشد فردی بازنمایی می شوند. این تغییر نگرشی، بخصوص در بین نسل های جوان و تحصیل کرده شهری، سبب ایجاد نوعی تعارض ذهنی میان «زندگی موفق» و «زندگی خانوادگی» شده است؛ تعارضی که سرانجام، تصمیم به فرزندآوری را به تعویق می اندازد یا به حداقل ممکن تقلیل می دهد.
این کارشناس گروه سبک زندگی مرکز مطالعات و برنامه ریزی شهر تهران اشاره کرد: این دگرگونی نگرشی نه حاصل یک سیاست یا پیام مشخص، بلکه نتیجه انباشت پیام های فرهنگی، الگوهای زیستی و بازنمایی های ضمنی است که در زندگی روزمره بازتولید می شوند. در چنین فضایی، فرزندآوری کم کم از یک کنش پرارزش و معنادار اجتماعی، به انتخابی شخصی، پرهزینه و نیازمندِ توجیه تبدیل گشته است.
اقدامی با اعلان اینکه این تحول ارزش، چالش بزرگی برای سیاستگذاری فرهنگی است، اضافه کرد: تا وقتی سلیقه فرزندآوری و نگرش به خانواده به عنوان عاملی محدودکننده و دست و پا گیر تلقی می شود، نمی توان با شعار یا پاداش مالی، منظومه معنایی خوشبختی را دگرگون کرد. باید فرزندآوری را باردیگر در جهان معنایی جوان ایرانی معنا کرد؛ تجربه پدر و مادر شدن به مثابه تجربه ای از عشق، خلاقیت، و رشد انسانی باشد، نه فقط فداکاری و گذشت.
وی با اشاره به این که نسل Z ایرانی در مرحله باز تعریف ارزش های بنیادی زندگی است، اشاره کرد: برای خیلی از نسل Z، فرزند داشتن انتخابی معناشناسانه است نه وظیفه ای سنتی. سیاست هایی که هنوز بر منطق «باید و نباید» استوارند، درک نمی کنند که رفتار نسل جدید پیش از هر چیز، تابع جهان معنایی جدیدی است اگر این جهان جدی گرفته نشود، همه برنامه ها برای افزایش جمعیت (از وام ازدواج تا تسهیلات برای مادران شاغل) با مقاومت فرهنگی مواجه خواهند شد. مسیر پیش رو، نه برگشت به گذشته، بلکه گفت و گویی فرهنگی است برای ساختن روایتی مدرن از خانواده است، خانواده ای که انتخاب می شود، با عشق حفظ می شود و با معنا ادامه پیدا می کند.
خلاصه اینکه کاهش باروری ایرانی ها در سال ۱۴۰۳ به کمتر از ۱.۵ فرزند به ازای هر زن بی میلی و تردید دهه هفتاد و هشتادیها برای باروری وی با اشاره به اینکه میزان باروری ایرانی ها در سال ۱۴۰۳ به کمتر از ۱.۵ فرزند به ازای هر زن کاسته شده است، درباره ی ی وضعیت استان تهران نیز گفت: استان تهران دارای باروری خیلی پایین ۱.۱ فرزند در سال ۱۴۰۳ بوده است و تهران چهار سال پیش از رسیدن کشور به زیر سطح جانشینی، به این سطح رسیده است. اکثریت آنها می گویند مشکلات اقتصادی، مسکن و معیشت، اما گویی مشکل نسل جوان، فقط اقتصادی نیست؛ طبق پژوهش های انجام شده در شهر تهران، پایین ترین میانگین باروری برای مناطق ۱، ۲، ۳، ۵ و ۶ است که از نظر برخورداری از شاخص های توسعه یافتگی از بالاترین سطح برخوردار می باشند، بنابراین مشکل در جای دیگری است و بهتر است علت عدم تمایل به فرزندآوری جوانان را در عمق باورها و نگرش های آنان واکاوی نماییم. اما طی سه دهه اخیر، تحولات اجتماعی و فرهنگی این معنا را جابه جا کرده است؛ افزایش شهرنشینی، رشد تحصیلات دانشگاهی، بالا رفتن سن ازدواج و دسترسی گسترده به اینترنت، همگی به ایجاد نوعی فردگرایی فرهنگی انجامیده اند که در آن مفهوم خود بر ما اولویت دارد.
منبع: lazertag.ir
این مطلب را می پسندید؟
(0)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان لیزرتگ در مورد این مطلب
نظر شما در مورد این مطلب
نام:
ایمیل:
نظر:
سوال:
= ۲ بعلاوه ۱