مشق گرانی روی دوش خانواده ها هزینه میلیونی برای یک دانش آموز!
لیزر تگ: سال تحصیلی برای خانواده ها قبل از باز شدن درهای مدرسه، با موجی از هزینه ها شروع می شود؛ از لوازم التحریر تا کیف و لباس فرم که بخش قابل توجهی از درآمد خانوار را می بلعد.
خبرگزاری مهر- گروه جامعه:
شهریورماه برای خیلی از خانواده ها فقط آخرین ماه تابستان و فرصت آماده شدن برای بازگشایی مدارس نیست؛ بلکه یکی از پرهزینه ترین مقاطع سال به شمار می رود؛ ماهی که در آن همزمان با تأمین هزینه های جاری زندگی، خانواده ها باید خودرا برای شروع سال تحصیلی جدید هم آماده کنند. با نزدیک شدن به اول مهر، از دانش آموزان پایه اول ابتدایی تا دانش آموزان دوره متوسطه دوم، هر یک به فراخور مقطع و نیازهای آموزشی خود لیستی از ملزومات دارند که تهیه آنها بخش دیگری از سبد هزینه خانوار را به خود اختصاص می دهد.
در روزهای پایانی تابستان، بازار نوشت افزار و پوشاک دانش آموزی هم حال و هوای متفاوتی پیدا می کند و خانواده ها در کنار خریدهای معمول زندگی، راهی فروشگاه ها می شوند تا اقلام مورد نیاز فرزندانشان را برای سال تحصیلی تهیه کنند؛ خریدهایی که از لباس فرم مدرسه، کفش و کیف شروع می شود و تا دفتر، مداد، خودکار، مدادرنگی، جامدادی و دیگر نوشت افزار مورد نیاز ادامه پیدا می کند. براستی، شروع سال تحصیلی برای خانواده هایی که یک یا چند دانش آموز دارند، به مفهوم اضافه شدن مجموعه ای از هزینه های ضروری به مخارج ماهانه است.
این هزینه ها البته برای همه دانش آموزان یکسان نیست و بسته به مقطع تحصیلی، تعداد فرزندان، نیازهای آموزشی و همین طور امکان استفاده از برخی وسایل سال گذشته، متفاوت است؛ با این وجود، خرید اقلام اولیه مدرسه برای خیلی از خانواده ها به یکی از دغدغه های اصلی روزهای پایانی شهریور تبدیل گشته است. بررسی های بازار پارسال هم نشان داده بود که تهیه مجموعه ای از نوشت افزار و ملزومات اولیه برای یک دانش آموز می تواند هزینه قابل توجهی به خانواده تحمیل کند.
به این ترتیب، شهریور برای خانواده ها به ماهی تبدیل گشته است که باید در آن میان هزینه های روزمره زندگی و هزینه های شروع سال تحصیلی توازن برقرار کنند؛ ماهی که در آن آماده کردن دانش آموزان برای ورود باردیگر به مدرسه، از خرید یک دفتر و مداد ساده تا تهیه لباس فرم و کیف و کفش، به بخشی جدایی ناپذیر از برنامه اقتصادی خانواده ها تبدیل می شود و بازار هم در ایام منتهی به مهر، بیشتر از همیشه تحت تاثیر این تقاضای فصلی قرار می گیرد. شهریورماه برای خیلی از خانواده ها فقط آخرین ماه تابستان و فرصت آماده شدن برای بازگشایی مدارس نیست؛ بلکه یکی از پرهزینه ترین مقاطع سال به شمار می رود؛ ماهی که در آن همزمان با تأمین هزینه های جاری زندگی، خانواده ها باید خودرا برای شروع سال تحصیلی جدید هم آماده کنند. با نزدیک شدن به اول مهر، از دانش آموزان پایه اول ابتدایی تا دانش آموزان دوره متوسطه دوم، هر یک به فراخور مقطع و نیازهای آموزشی خود لیستی از ملزومات دارند که تهیه آنها بخش دیگری از سبد هزینه خانوار را به خود اختصاص می دهد.
حال و هوای بازار نوشت افزار در ایام پایانی تابستان
در روزهای پایانی تابستان، بازار نوشت افزار و پوشاک دانش آموزی هم حال و هوای متفاوتی پیدا می کند و خانواده ها در کنار خریدهای معمول زندگی، راهی فروشگاه ها می شوند تا اقلام مورد نیاز فرزندانشان را برای سال تحصیلی تهیه کنند؛ خریدهایی که از لباس فرم مدرسه، کفش و کیف شروع می شود و تا دفتر، مداد، خودکار، مدادرنگی، جامدادی و دیگر لوازم مورد نیاز ادامه پیدا می کند. براستی، شروع سال تحصیلی برای خانواده هایی که یک یا چند دانش آموز دارند، به مفهوم اضافه شدن مجموعه ای از هزینه های ضروری به مخارج ماهانه است.
این هزینه ها البته برای همه دانش آموزان یکسان نیست و بسته به مقطع تحصیلی، تعداد فرزندان، نیازهای آموزشی و همین طور امکان استفاده از برخی وسایل سال گذشته، متفاوت است؛ با این وجود، خرید اقلام اولیه مدرسه برای خیلی از خانواده ها به یکی از دغدغه های اصلی روزهای پایانی شهریور تبدیل گشته است. بررسی های بازار پارسال هم نشان داده بود که تهیه مجموعه ای از نوشت افزار و ملزومات اولیه برای یک دانش آموز می تواند هزینه قابل توجهی به خانواده تحمیل کند.
از سوی دیگر، لباس فرم مدرسه هم یکی از اقلامی است که در آستانه مهر مورد توجه خانواده ها قرار می گیرد؛ موضوعی که امسال هم با بحث هایی درمورد قیمت گذاری، نحوه تهیه و ممانعت از تحمیل هزینه های اضافی به خانواده ها همراه بوده است. بنا بر اعلام اتحادیه خیاطان تهران، نرخ های مصوب دوخت روپوش مدارس برای سال تحصیلی جدید ابلاغ گردیده و بر رعایت این نرخ ها تاکید شده است.
به این ترتیب، شهریور برای خانواده ها به ماهی تبدیل گشته است که باید در آن میان هزینه های روزمره زندگی و هزینه های شروع سال تحصیلی توازن برقرار کنند؛ ماهی که در آن آماده کردن دانش آموزان برای ورود باردیگر به مدرسه، از خرید یک دفتر و مداد ساده تا تهیه لباس فرم و کیف و کفش، به بخشی جدایی ناپذیر از برنامه اقتصادی خانواده ها تبدیل می شود و بازار هم در ایام منتهی به مهر، بیشتر از همیشه تحت تاثیر این تقاضای فصلی قرار می گیرد.
سال تحصیلی جدید به شکل حضوری است
با اعلام آموزش و پرورش بر اساس شروع سال تحصیلی جدید به شکل حضوری و در حالیکه پروسه ثبت نام دانش آموزان از مردادماه شروع شده است، اینروزها خانواده ها در آستانه بازگشایی مدارس در تکاپوی تهیه ملزومات مورد نیاز فرزندان خود هستند؛ از لباس فرم و کیف و کفش گرفته تا دفتر، مداد، خودکار، مدادرنگی، جامدادی و ده ها قلم کالای دیگری که دانش آموزان در طول سال تحصیلی به آنها نیاز پیدا می کنند. اما پرسش مهم اینجاست که در شرایطی که قیمت خیلی از این اقلام نسبت به گذشته افزایش پیدا کرده، خانواده ها تا چه اندازه توان تأمین تمام نیازهای تحصیلی فرزندان خودرا دارند؟
شهریورماه برای خانواده های دارای دانش آموز همیشه یکی از ماه های پرهزینه سال محسوب می شود؛ چونکه هزینه های جاری زندگی در کنار مخارج آماده سازی برای شروع سال تحصیلی قرار می گیرد و خانواده ها باید در مدت زمانی کوتاه، مجموعه ای از نیازهای ضروری فرزندانشان را تأمین کنند. این هزینه ها برای خانواده هایی که بیشتر از یک دانش آموز دارند، طبیعتاً چند برابر می شود و فشار بیشتری بر بودجه خانوار وارد می کند؛ بخصوص آن که خیلی از اقلام مصرفی مدرسه مانند دفتر، مداد، خودکار و کاغذ در طول سال بارها نیاز به جایگزینی دارند.
وقتی از نوشت افزارصحبت می نماییم، در واقع از مجموعه ای از کالاهایی سخن می گوییم که دانش آموز برای بخش قابل توجهی از ۹ ماه سال تحصیلی به آنها وابسته است. برخی اقلام مانند کیف، جامدادی یا حتی بخشی از وسایل کمک آموزشی امکان دارد برای چند سال قابل استفاده باشند، اما کالاهایی مانند دفتر، مداد نوکی، خودکار، کاغذ و برخی ملزومات آموزشی، مصرف روزانه دارند و نمی توان آنها را فقط هزینه ای مربوط به روزهای آغاز مدرسه دانست. از طرف دیگر، برخی کتاب ها و منابع آموزشی هم هر سال متناسب با پایه و برنامه درسی تغییر می کنند و هزینه جداگانه ای به خانواده تحمیل می کنند.
قیمت های افزایشی نوشت افزار در بازار
نگاهی به قیمت بعضی از اقلام موجود در بازار نشان میدهد که تهیه یک سبد متوسط از نوشت افزار، دیگر به مفهوم خرید چند دفتر و یک بسته مداد نیست و مجموع این اقلام می تواند رقم قابل توجهی را به خانواده تحمیل کند. برای مثال، قیمت یک دفتر مشق ۵۰ برگ حدود ۲۷۵ هزار تومان، دفتر ۱۰۰ برگ حدود ۴۰۰ هزار تومان و نوع کلاسوری آن حدود ۶۹۸ هزار تومان است. یک کوله پشتی مدرسه هم حدود ۳ میلیون و ۲۰۰ هزار تومان قیمت دارد.
در بخش لوازم رنگ آمیزی هم اختلاف نرخها قابل توجه است؛ یک جعبه مدادرنگی ۱۲ رنگ از یک برند ایرانی مانند البرز حدود ۱۵۰ هزار تومان قیمت دارد، در حالیکه مداد رنگی ۱۳ رنگ آریا حدود ۵۵۸ هزار تومان و نمونه ۲۴ رنگ آن حدود ۹۳۰ هزار تومان قیمت گذاری شده است. جامدادی نیمه طلقی هارمونی هم حدود ۶۹۸ هزار تومان قیمت دارد و یک بسته ۱۲ عددی مداد مشکی حدود ۴۵۹ هزار تومان به فروش می رسد.
فهرست هزینه ها به همین جا ختم نمی شود؛ یک بسته جلد کتاب حدود ۳۳۵ هزار تومان، مداد نوکی زبرا حدود ۴۶۴ هزار تومان، پاک کن از حدود ۱۰۰ هزار تومان تا ۴۵۰ هزار تومان، تراش از حدود ۶۹ هزار تومان تا ۵۰۰ هزار تومان، ماژیک علامت گذار دانه ای حدود ۲۲۰ هزار تومان، برچسب اسم حدود ۱۵۰ هزار تومان، لاک غلط گیر حدود ۱۰۰ هزار تومان و بسته ۱۰ عددی خودکار کیان حدود ۱۶۰ هزار تومان قیمت دارد.
این ارقام در حالی مطرح می شود که خیلی از این کالاها در گروه اقلام ضروری دانش آموز قرار می گیرند و خانواده در عمل نمی تواند خرید آنها را به صورت کامل حذف کند؛ ضمن این که در طول سال تحصیلی هم امکان دارد با هزینه های پیش بینی نشده ای مانند تهیه وسایل مورد نیاز برای کاردستی، آزمایش های علوم یا دیگر فعالیتهای آموزشی مواجه شود. بدین سبب هزینه آماده سازی دانش آموز برای ورود به مدرسه فقط به خرید یک سبد اولیه محدود نمی شود و امکان دارد در طول سال هم ادامه داشته باشد.
در کنار نوشت افزار، لباس فرم مدرسه هم یکی دیگر از هزینه های قابل توجه خانواده هاست؛ هزینه ای که بسته به مقطع تحصیلی، منطقه، نوع مدرسه و محل تهیه لباس متفاوت است. برآوردهای موجود نشان میدهد لباس فرم مدارس دولتی از حدود یک میلیون و ۵۰۰ هزار تومان شروع می شود و در تعدادی موارد تا حدود پنج میلیون تومان می رسد. این رقم در مدارس غیردولتی بمراتب بالاتر است و می تواند از حدود ۸ میلیون تومان شروع شده و تا حدود ۱۲ میلیون تومان هم افزایش پیدا کند.
اگر هزینه اقلام مختلف نوشت افزار را در کنار یکدیگر قرار دهیم، حتی با درنظر گرفتن کالاهای عمدتا ایرانی و در سطح قیمتی متوسط، هزینه تهیه یک سبد کامل برای یک دانش آموز می تواند به حدود ۱۰ میلیون تومان نزدیک شود؛ رقمی که هنوز هزینه لباس فرم، کفش، برخی کتاب ها و مخارج احتمالی طول سال را هم دربرنمی گیرد. حال اگر خانواده ای دو فرزند دانش آموز داشته باشد، تنها هزینه اولیه نوشت افزار می تواند به حدود ۲۰ میلیون تومان برسد و با اضافه شدن لباس فرم، این رقم باز هم افزایش خواهد یافت.
این شرایط، پرسش مهمی را پیش روی خانواده ها و مسئولان قرار می دهد؛ آیا رشد هزینه های بازگشایی مدارس با توان اقتصادی خانوارها تناسب دارد و خانواده ای که دو یا چند فرزند دانش آموز دارد، چه طور باید میان تأمین نیازهای تحصیلی فرزندان و سایر هزینه های ضروری زندگی تعادل برقرار کند؟ موضوعی که در ایام منتهی به مهر، بیشتر از هر زمان دیگری خودرا در سبد خرید خانواده ها و بازار نوشت افزار نشان میدهد. اگر بخواهی، می توانم ادامه همین گزارش را هم با لحن بطورکامل میدانی و روزنامه نگارانه تنظیم کنم؛ یعنی بخش بعدی را بشکل «روایت از بازار + صحبت با خانواده ها + صحبت با فروشندگان + نظر مسئولان درمورد قیمت ها» بچینم تا گزارش از نظر ساختار خبری کامل تر و جذاب تر شود.
هزینه های یک دانش آموز در تأمین تنها نوشت افزار خلاصه نمی شود
حالا که شمارش معکوس برای شروع سال تحصیلی شروع شده و خانواده ها ناچارند در فاصله ای کوتاه، هزینه های مربوط به بازگشایی مدارس را تأمین کنند، مسئله دیگر فقط گران بودن یک دفتر یا یک کوله پشتی نیست؛ مسئله، مجموع هزینه هایی است که آهسته آهسته روی دوش خانواده قرار می گیرد و در نهایت می تواند بخش قابل توجهی از درآمد یک ماه یا حتی بیشتر یک خانوار را به خود اختصاص دهد. وقتی قیمت یک سبد معمولی از نوشت افزار به چندین میلیون تومان می رسد و لباس فرم هم هزینه جداگانه ای دارد، دیگر نمی توان این مخارج را هزینه های فرعی یا قابل چشم پوشی دانست؛ اینها بخشی از هزینه ضروری تحصیل فرزندان است.
در چنین شرایطی، انتظار از خانواده ها به جهت اینکه فقط با حذف برخی اقلام، خرید کالاهای ارزان تر یا استفاده مجدد از وسایل سال قبل هزینه ها را مدیریت کنند، نمی تواند پاسخ کاملی به مسئله باشد. دانش آموز برای حضور در مدرسه به حداقل هایی نیاز دارد و خانواده هم نمی تواند نیازهای آموزشی فرزند خودرا نادیده بگیرد. از طرف دیگر، قرار نیست فشار تأمین هزینه های تحصیل به عاملی برای ایجاد احساس محرومیت یا تفاوت میان دانش آموزان تبدیل شود؛ دانش آموزی که خانواده اش توان خرید کیف، دفتر یا لوازم گران قیمت را ندارد، نباید در شروع سال تحصیلی با احساس کمبود و شرمندگی مواجه شود.
اینجاست که نقش دستگاههای مسئول و نهادهای نظارتی پررنگ تر از همیشه می شود. وزارت آموزش و پرورش، وزارت صنعت، معدن و تجارت، سازمان پشتیبانی از مصرف کنندگان و تولیدکنندگان، تعزیرات حکومتی و سایر دستگاههای مرتبط نمی توانند نسبت به بازار اقلامی که مستقیماً با آموزش میلیونها دانش آموز ارتباط دارد، فقط نظاره گر باشند. نظارت بر قیمت ها، ممانعت از گران فروشی، برخورد با عرضه کالاهای فاقد قیمت مشخص و شفافیت در نحوه تعیین قیمت لباس فرم مدارس، حداقل انتظاری است که خانواده ها در ایام منتهی به مهر دارند.
ضروری است نظارت ها هم فقط به چند روز ابتدایی شهریور و بازرسی های مقطعی محدود نشود. تجربه نشان داده است که خیلی از هزینه های آموزشی در طول سال تحصیلی هم ادامه دارد و دانش آموزان در مقاطع مختلف به دفتر، خودکار، کاغذ، لوازم کاردستی، ابزارهای آموزشی و سایر اقلام نیاز پیدا می کنند. بدین سبب نظارت بر بازار نوشت افزار باید مستمر، قابل سنجش و همراه با بیان عمومی نتایج باشد تا خانواده ها بدانند در صورت مشاهده تخلف، کجا باید مراجعه نمایند و چه نهادی مسئول رسیدگی است.
از سوی دیگر، موضوع لباس فرم مدارس هم نیازمند نظارت جدی تری است. تفاوت قابل توجه قیمت لباس فرم میان مدارس، مناطق و بخصوص مدارس دولتی و غیردولتی، ضرورت شفافیت بیشتر در این زمینه را نشان میدهد. خانواده باید بداند چرا برای یک لباس فرم مشخص، در یک منطقه رقم متفاوتی پرداخت می کند و مبنای تعیین این قیمت چیست. مدرسه نباید به محلی برای تحمیل هزینه های اضافی به خانواده تبدیل گردد و نام مدرسه یا الزام به استفاده از یک تولیدکننده خاص هم نباید زمینه ای برای افزایش غیرمنطقی نرخها ایجاد نماید.
در نهایت، اگر مقرر است آموزش رایگان یا حداقل دسترسی عادلانه به آموزش به عنوان یک اصل پذیرفته شود، باید به هزینه های پیرامون مدرسه هم توجه گردد. نمی توان از عدالت آموزشی سخن گفت اما خانواده ای را برای تهیه ابتدایی ترین ابزار تحصیل فرزندش با هزینه های سنگین تنها گذاشت. عدالت آموزشی فقط ساخت مدرسه و ثبت نام دانش آموز نیست؛ دانش آموز باید بتواند با حداقل امکانات مورد نیاز، بدون این که وضعیت اقتصادی خانواده اش مانع تحصیل یا باعث احساس تبعیض شود، وارد کلاس درس شود.
به اجمال، به عنوان نمونه، قیمت یک دفتر مشق ۵۰ برگ حدود ۲۷۵ هزار تومان، دفتر ۱۰۰ برگ حدود ۴۰۰ هزار تومان و نوع کلاسوری آن حدود ۶۹۸ هزار تومان است. یک کوله پشتی مدرسه هم حدود ۳ میلیون و ۲۰۰ هزار تومان قیمت دارد. در بخش لوازم رنگ آمیزی هم اختلاف نرخها قابل توجه است؛ یک جعبه مدادرنگی ۱۲ رنگ از یک برند ایرانی مانند البرز حدود ۱۵۰ هزار تومان قیمت دارد، در صورتی که مداد رنگی ۱۳ رنگ آریا حدود ۵۵۸ هزار تومان و نمونه ۲۴ رنگ آن حدود ۹۳۰ هزار تومان قیمت گذاری شده است. جامدادی نیمه طلقی هارمونی هم حدود ۶۹۸ هزار تومان قیمت دارد و یک بسته ۱۲ عددی مداد مشکی حدود ۴۵۹ هزار تومان به فروش می رسد. لیست هزینه ها به همین جا ختم نمی شود؛ یک بسته جلد کتاب حدود ۳۳۵ هزار تومان، مداد نوکی زبرا حدود ۴۶۴ هزار تومان، پاک کن از حدود ۱۰۰ هزار تومان تا ۴۵۰ هزار تومان، تراش از حدود ۶۹ هزار تومان تا ۵۰۰ هزار تومان، ماژیک علامت گذار دانه ای حدود ۲۲۰ هزار تومان، برچسب اسم حدود ۱۵۰ هزار تومان، لاک غلط گیر حدود ۱۰۰ هزار تومان و بسته ۱۰ عددی خودکار کیان حدود ۱۶۰ هزار تومان قیمت دارد. این ارقام در حالی مطرح می شود که بسیاری از این کالاها در گروه اقلام ضروری دانش آموز قرار می گیرند و خانواده در عمل نمی تواند خرید آنها را بصورت کامل حذف کند؛ ضمن اینکه در طول سال تحصیلی هم امکان دارد با هزینه های پیشبینی نشده ای مانند تهیه وسایل مورد نیاز برای کاردستی، آزمایش های علوم یا دیگر فعالیت های آموزشی مواجه شود.
این مطلب را می پسندید؟
(0)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان لیزرتگ در مورد این مطلب
نظر شما در مورد این مطلب
نام:
ایمیل:
نظر:
سوال:
= ۲ بعلاوه ۳